হৰমুজ প্ৰণালী: কিয় ইমান উত্তেজনা?

হৰমুজ প্ৰণালী: কিয় ইমান উত্তেজনা?
আজি আমি আলোচনা কৰিম পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা স্পৰ্শকাতৰ জলপথ— হৰমুজ প্ৰণালী (Strait of Hormuz) সম্পৰ্কে। শেহতীয়া গোলকীয় ৰাজনীতি আৰু যুদ্ধসদৃশ পৰিৱেশে এই সৰু জলপথটোক পুনৰ চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰবিন্দুলৈ আনিছে।

হৰমুজ প্ৰণালী আচলতে কি?
হৰমুজ প্ৰণালী হৈছে পাৰস্য উপসাগৰ আৰু ওমান উপসাগৰক  সংযোগ কৰা এটা ঠেক জলপথ ৷ ইয়াৰ উত্তৰে আছে ইৰান আৰু দক্ষিণে আছে ওমান তথা UAE। ইয়াৰ আটাইতকৈ ঠেক অংশটো মাত্ৰ ৩৩ কিলোমিটাৰ বহল।

   এতিয়া কথা হ’ল ,  ইমান উত্তেজনা কিয়? এই জলপথটোক বিশ্বৰ ‘তেলৰ ধমনী’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ গুৰুত্ব এনে ধৰণৰ:-

বিশ্বৰ প্ৰায় ২০% ৰ পৰা ৩০% খাৰুৱা তেল এই পথেৰেই পৰিবহণ  হয়। চৌদি আৰৱ, ইৰাক, কুৱেইট আৰু ইউ.এ.ই.ৰ দৰে বৃহৎ তেল উৎপাদনকাৰী দেশৰ তৈলবাহী জাহাজসমূহ এই পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ভাৰতৰ দৰে দেশে আমদানি কৰা তেলৰ এক বৃহৎ অংশ এই পথেৰেই আহে। গতিকে ইয়াত কিবা বাধা আহিলে ভাৰতত তেলৰ দাম আকাশলংঘী হ’ব পাৰে ৷ ইৰানে প্ৰায়েই এই জলপথটো বন্ধ কৰি দিয়াৰ ভাবুকি দিয়ে। যদি ইৰানে এই পথটো বন্ধ কৰে, তেন্তে সমগ্ৰ বিশ্বৰ অৰ্থনীতিৰ  থৰকাচুটি হেৰাব ।হৰমুজ প্ৰণালী কেৱল এটা জলপথ নহয়, ই হ’ল বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ স্বাভিমান। ইয়াৰ এটা সৰু জোকাৰণিয়েও গোটেই পৃথিৱীৰ শ্বেয়াৰ বজাৰ কঁপাই তুলিব পাৰে।

বৰ্তমান সময়ত কেইবাটাও কাৰণে এই অঞ্চলটো উত্তপ্ত হৈ আছে:

ইৰানৰ ওপৰত আমেৰিকাই লগোৱা অৰ্থনৈতিক প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰত্যুত্তৰত ইৰানে প্ৰায়েই হৰমুজত নিজৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে। মধ্য প্ৰাচ্যত চলি থকা যুদ্ধৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইৰান সমৰ্থিত গোষ্ঠীসমূহে এই অঞ্চলত জাহাজৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পাইছে। বিগত সময়ত ইৰানে কেইবাখনো বিদেশী তৈলবাহী জাহাজ এই অঞ্চলত জব্দ কৰিছে, যাৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছে। যদিহে হৰমুজ প্ৰণালীত যুদ্ধৰ পৰিৱেশ অব্যাহত থাকে, তেন্তে ই কেৱল মধ্য প্ৰাচ্যতে সীমাবদ্ধ নাথাকে। ইয়াৰ প্ৰভাৱ আপোনাৰ মোৰ পাকঘৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গাড়ীৰ ইন্ধনলৈকে পৰিছে। গতিকে বিশ্বশক্তি সমূহে সদায় চেষ্টা কৰে যাতে এই জলপথটো সুৰক্ষিত আৰু মুকলি হৈ থাকে।