চাবাহাৰ জাহাজবন্দৰ - বিদেশী ৰাষ্ট্ৰত ভাৰতৰ বন্দৰ

ইৰাণৰ ওমান উপসাগৰৰ পাৰত অৱস্থিত চাবাহাৰ জাহাজবন্দৰ ভাৰতৰ বাবে এক অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশলগত প্ৰকল্প। চাবাহাৰ বন্দৰ কি?
চাবাহাৰ হৈছে ইৰাণৰ একমাত্ৰ মহাসাগৰীয় বন্দৰ। ভাৰতে পাকিস্তানক এৰাই আফগানিস্তান আৰু মধ্য এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে পোনপটীয়া বাণিজ্য পথ গঢ়ি তুলিবলৈ এই বন্দৰটোৰ বিকাশ আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ই ভাৰতৰ বাবে পশ্চিমীয়া দেশসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপনৰ এটা বিকল্প পথ। এতিয়া প্ৰশ্ন হ’ল, এইটো বিদেশী ৰাষ্ট্ৰত ভাৰতৰ বন্দৰ নেকি? কাৰিকৰীভাৱে এইটো ইৰাণৰহে বন্দৰ, কিন্তু ইয়াৰ এটা অংশ (শ্বহীদ বেহেস্তি টাৰ্মিনেল) ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা 'ইণ্ডিয়া পৰ্টছ গ্ল'বেল লিমিটেড' এ দীৰ্ঘম্যাদী চুক্তিৰ আধাৰত পৰিচালনা কৰি আহিছে। এয়া বিদেশত ভাৰতৰ প্ৰথমটো ডাঙৰ বন্দৰ পৰিচালনা প্ৰকল্প। ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ শেষৰ ফালে চাবাহাৰ বন্দৰক লৈ এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে:  ইৰাণৰ ওপৰত আমেৰিকাই আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা চাবাহাৰ প্ৰকল্পক যি বিশেষ ৰেহাই আমেৰিকাই দিছিল, তাৰ ম্যাদ ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত শেষ হৈছ ৷

    ইৰাণ আৰু ইজৰাইল তথা আমেৰিকাৰ মাজত চলি থকা বৰ্তমানৰ সংঘাতৰ বাবে এই ৰেহাইৰ ম্যাদ বৃদ্ধি কৰিবলৈ আমেৰিকা মান্তি হোৱা নাই। ইয়াৰ ফলত ভাৰতৰ বাবে এই বন্দৰ পৰিচালনা কৰাটো বৰ্তমান অত্যন্ত প্ৰত্যাহ্বানজনক হৈ পৰিছে। ২০২৬ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত ভাৰত চৰকাৰে চাবাহাৰ বন্দৰৰ বাবে কোনো নতুন পুঁজি আৱণ্টন কৰা নাই, যিয়ে এক অনিশ্চয়তাৰ ইংগিত দিছে। ভাৰতে এই বন্দৰ বিক্ৰী কৰি দিলে নেকি? ভাৰতে বন্দৰটো বিক্ৰী কৰি দিয়া নাই, কিন্তু শেহতীয়া খবৰ অনুসৰি আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা বাচিবলৈ ভাৰতে ইয়াৰ কাৰ্যকৰী অংশীদাৰিত্ব বা পৰিচালনাৰ দায়িত্ব সাময়িকভাৱে এটা স্থানীয় ইৰাণীয় কোম্পানীক হস্তান্তৰ কৰাৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰিছে। এয়া এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা হ’ব পাৰে যাতে ভৱিষ্যতে পৰিস্থিতি শান্ত হ’লে ভাৰতে পুনৰ ইয়াৰ নিয়ন্ত্ৰণ ল’ব পাৰে।সুৰক্ষা আৰু আইনী জটিলতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ভাৰতে ইতিমধ্যে তাৰ পৰা নিজৰ কিছুমান কৰ্মচাৰী আৰু সম্পদ সুৰক্ষিত স্থানলৈ নিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।

ভাৰতে চাবাহাৰক সম্পূৰ্ণৰূপে ত্যাগ কৰা নাই, বৰঞ্চ আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞা আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ যুদ্ধ সদৃশ পৰিৱেশৰ পৰা নিজৰ বাণিজ্যিক স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰিবলৈ এক কৌশলগত কৌশল অৱলম্বন কৰিছে।